
Cây chậm phát triển, đọt ra yếu, lá nhỏ hoặc tán lá kém phát triển thường khiến bà con nghĩ ngay đến việc thiếu phân. Tuy nhiên, sinh trưởng kém không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ thiếu dinh dưỡng. Bộ rễ, độ ẩm đất, pH, điều kiện thời tiết và khả năng hấp thu của cây đều có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển đọt.
Vì vậy, muốn cây phục hồi và phát triển đọt khỏe, cần xác định nguyên nhân trước khi bổ sung dinh dưỡng. Trong bài viết này, Greenbio chia sẻ những nguyên nhân thường gặp và cách chăm sóc để bà con từng bước giúp cây phục hồi, phát triển đọt khỏe hơn.

Khi cây đứng đọt, đọt non ra chậm hoặc các đợt đọt phát triển không đều, bà con không nên vội tăng lượng phân. Trước hết cần quan sát bộ rễ, đất, độ ẩm và biểu hiện trên lá.
Cây cần đủ nước, oxy vùng rễ và dinh dưỡng để duy trì sinh trưởng. Chỉ cần một trong những yếu tố này bị hạn chế trong thời gian dài, tốc độ phát triển của cây cũng có thể giảm.
Rễ là nơi cây lấy nước và phần lớn chất dinh dưỡng từ đất. Khi bộ rễ bị tổn thương hoặc môi trường vùng rễ không phù hợp, khả năng lấy nước và dinh dưỡng của cây cũng có thể bị ảnh hưởng.
Đất nén chặt, thiếu độ thoáng hoặc thường xuyên bị dư nước đều không thuận lợi cho rễ. Đặc biệt, khi đất bị ngập nước trong thời gian dài, lượng oxy trong vùng rễ giảm, từ đó ảnh hưởng đến hoạt động của rễ. Ngược lại, đất quá khô cũng làm hạn chế sự di chuyển của nước và dưỡng chất đến rễ.
Vì vậy, nếu cây đã được chăm dinh dưỡng nhưng vẫn chậm phát triển, bà con nên kiểm tra rễ và đất trước khi tiếp tục tăng lượng phân. Nếu nguyên nhân nằm ở vùng rễ thì cần xử lý điều kiện đất, nước trước để cây có khả năng sử dụng dinh dưỡng tốt hơn.
Dinh dưỡng có vai trò khác nhau trong từng quá trình sinh trưởng. Đạm (N) đặc biệt liên quan đến quá trình hình thành protein, chlorophyll và phát triển thân lá. Khi thiếu đạm, cây thường có biểu hiện sinh trưởng chậm và lá có thể nhạt màu.
Tuy nhiên, cây chậm phát triển không có nghĩa là cứ tăng đạm là cây sẽ ra đọt tốt. Lân (P) có vai trò trong chuyển hóa năng lượng và phát triển rễ, trong khi kali (K) tham gia nhiều quá trình như điều hòa nước, hoạt hóa enzyme và quang hợp. Cây cũng cần các chất trung, vi lượng như canxi, magie, kẽm, bo, mangan... với lượng phù hợp.
Do đó, khi cây có biểu hiện sinh trưởng kém, cần xem lại chương trình dinh dưỡng đang sử dụng và giai đoạn phát triển của cây. Bổ sung đúng nhóm dinh dưỡng đang thiếu sẽ phù hợp hơn so với việc tăng nhiều loại phân cùng lúc.
Không chỉ dinh dưỡng, thời tiết và điều kiện đất cũng có thể làm cây phát triển chậm. Mưa kéo dài khiến đất giữ nhiều nước, trong khi thời tiết khô hạn làm lượng nước sẵn có trong đất giảm. Cả hai tình trạng này đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động của rễ và khả năng cung cấp dinh dưỡng cho cây.
Ngoài ra, pH đất không phù hợp cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng cây sử dụng một số dưỡng chất. Vì vậy, khi cây có biểu hiện đứng đọt, bà con không nên chỉ nhìn màu lá để quyết định bón thêm phân mà nên kiểm tra cả độ ẩm, tình trạng đất và vùng rễ.
Sau khi xác định được nguyên nhân, việc chăm sóc nên thực hiện từng bước. Trước hết là đưa vùng rễ về điều kiện phù hợp, sau đó điều chỉnh dinh dưỡng theo nhu cầu của cây và duy trì bộ lá khỏe.
Đặc biệt, không nên hiểu bung đọt đơn giản là làm cho cây ra đọt càng nhiều càng tốt. Với cây ăn trái, việc phát triển đọt còn phụ thuộc vào tuổi cây, giai đoạn sinh trưởng và mục tiêu chăm sóc của từng thời điểm.
Trước khi bổ sung thêm dinh dưỡng, cần kiểm tra đất và vùng rễ. Nếu vườn thoát nước kém, cần cải thiện mương, rãnh và hạn chế để vùng rễ bị úng kéo dài. Nếu đất quá khô, cần chủ động duy trì độ ẩm phù hợp thay vì để cây thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu nước.
Khi vùng rễ đã có điều kiện thuận lợi hơn, có thể bổ sung các sản phẩm hỗ trợ theo nhu cầu của cây. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần của quá trình chăm sóc. Nếu rễ đang bị tổn thương hoặc đất vẫn còn vấn đề, việc tăng lượng dinh dưỡng không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả như mong muốn.
Sau khi kiểm tra bộ rễ, bà con nên xem lại lượng và loại dinh dưỡng đang cung cấp cho cây. Nếu cây đang ở giai đoạn phát triển thân lá, đạm là một trong những dưỡng chất cần quan tâm. Tuy nhiên, đạm vẫn cần được đặt trong tổng thể dinh dưỡng của cây, cùng với lân, kali và các chất trung vi lượng.
Không nên áp dụng một công thức dinh dưỡng giống nhau cho mọi cây. Nhu cầu dinh dưỡng còn phụ thuộc vào loại cây, tuổi cây, giai đoạn sinh trưởng, tình trạng đất và năng suất mục tiêu.
Với cây đang phục hồi sau úng, khô hạn hoặc điều kiện bất lợi, nên điều chỉnh dinh dưỡng phù hợp với khả năng hấp thu của bộ rễ. Khi rễ chưa hoạt động ổn định, tăng lượng phân không đồng nghĩa cây sẽ sử dụng được toàn bộ lượng dinh dưỡng bổ sung.
Ngoài dinh dưỡng khoáng, amino acid và fulvic acid cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ quá trình sinh trưởng của cây. Tuy nhiên, các nhóm chất này không thay thế cho những dưỡng chất thiết yếu mà cây cần.

Bộ lá là nơi diễn ra quá trình quang hợp, tạo ra nguồn chất hữu cơ phục vụ các hoạt động sinh trưởng của cây. Vì vậy, khi cây đang phục hồi, bên cạnh việc chăm rễ và điều chỉnh dinh dưỡng, cần giữ cho bộ lá phát triển ổn định.
Bà con nên theo dõi thường xuyên lá non, đọt non và màu sắc của lá. Nếu lá có biểu hiện bất thường, không nên mặc định ngay là thiếu đạm mà cần xem xét thêm các khả năng liên quan đến dinh dưỡng khác, bộ rễ, nước hoặc sâu bệnh.
Khi rễ hoạt động ổn định, nước và dinh dưỡng được cung cấp phù hợp, đồng thời bộ lá được duy trì khỏe, cây sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để tiếp tục các đợt sinh trưởng mới.

Amino Fulvic của Green Bio thuộc nhóm phân bón vi lượng, chứa amino acid và fulvic acid, được sử dụng để hỗ trợ phát triển bộ rễ và cải tạo đất. Sản phẩm phù hợp với nhiều nhóm cây trồng như sầu riêng, cam, quýt, bưởi, thanh long, nhãn, chôm chôm, mít, bơ, lúa và rau màu.
Đối với cây ăn trái, pha 1 lít Amino Fulvic với 600 - 800 lít nước, phun qua lá hoặc tưới đều quanh vùng rễ, định kỳ 10 - 12 ngày/lần. Đối với lúa và rau màu, pha 1 lít sản phẩm với 800 - 1.000 lít nước, phun qua lá hoặc tưới đều quanh vùng rễ, định kỳ 10 - 12 ngày/lần.
Liều lượng sử dụng có thể điều chỉnh theo giai đoạn sinh trưởng, tình trạng bộ rễ và điều kiện đất của từng vườn. Khi sử dụng, bà con cần tuân thủ hướng dẫn trên nhãn sản phẩm và theo dõi sinh trưởng của cây để điều chỉnh liều dùng phù hợp.
Với cây chậm phát triển, Amino Fulvic có thể được sử dụng để hỗ trợ bộ rễ và quá trình phát triển của cây. Bên cạnh đó, vẫn cần chú ý đến độ ẩm đất, tình trạng rễ và nhu cầu dinh dưỡng của từng loại cây để cây có điều kiện sinh trưởng ổn định.
Khi cây chậm phát triển, đọt yếu, bà con nên kiểm tra bộ rễ, đất, nước và dinh dưỡng để xác định nguyên nhân trước khi bổ sung thêm dưỡng chất. Xử lý đúng nguyên nhân sẽ giúp rễ hoạt động tốt hơn, tăng khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng, từ đó hỗ trợ cây phát triển đọt và bộ lá.
Nếu vườn đang gặp tình trạng cây sinh trưởng kém, bà con có thể liên hệ Green Bio để được kỹ sư tư vấn hướng chăm sóc phù hợp với từng loại cây và giai đoạn sinh trưởng.